Expansievat vervangen

Een expansievat is een gesloten stalen vat met een rubber membraan erin. Aan de ene kant water uit de cv-installatie, aan de andere kant lucht of stikstof onder een ingestelde voordruk. Warmt het water op, dan zet het uit, duwt het tegen het membraan en wordt de lucht samengedrukt. Koelt het af, dan duwt de lucht het water terug. Zo blijft de druk in een smalle band en hoeft de overstort nooit open.

Er gaan twee dingen stuk. Het membraan kan scheuren, waarna water naar de luchtkant loopt en het vat zich volzuigt. Of de voordruk lekt in de loop van de jaren weg via het ventiel, zonder dat er iets kapot is. Het effect is hetzelfde: de installatie kan de uitzetting niet meer kwijt. De druk loopt bij het stoken ver op, het overstortventiel blaast af en dat water ben je kwijt. Bij afkoelen krimpt het overgebleven water en staat de manometer koud te laag. Je vult bij, en twee weken later begint het opnieuw. Dat is waarom alleen bijvullen het probleem niet oplost.

De voordruk hoort bij de hoogte van je installatie, want het vat moet ook het hoogste punt onder druk houden. In een gewone eengezinswoning ligt die rond een bar, in een hoog pand hoger. Voordruk en koude vuldruk moeten bij elkaar passen: staat de voordruk te hoog, dan komt het membraan pas in beweging als de druk al flink is opgelopen. Ook de inhoud telt. Een woning met vloerverwarming heeft veel meer water in de installatie dan een woning met alleen radiatoren, en heeft vaak een groter of een extra vat nodig.

Een vat dat niets opvangt kost je meer dan de moeite van het bijvullen. Elke keer dat de overstort afblaast loopt er vers leidingwater de installatie in, en vers water brengt zuurstof mee. Zuurstof betekent roest, en roest betekent magnetietslib dat zich verzamelt in de driewegklep, de pomp en de nauwe kanalen van de wisselaar. Zo wordt een kapot vat een storing aan een veel duurder onderdeel.

Daarnaast schommelt de druk bij elke stookcyclus, en dat belast de koppelingen in het hele systeem. En de ketel blokkeert op de drukschakelaar zodra de koude druk onder de ingestelde waarde komt, wat zich voordoet als een storing die vanzelf weggaat als je bijvult. Zie storing verhelpen voor de andere oorzaken van dat soort meldingen.

Bij de jaarlijkse onderhoudsbeurt wordt de voordruk standaard gecontroleerd. Dat is ook precies het moment waarop het makkelijk is, want de installatie gaat dan toch al deels op nul. Wat het vervangen kost staat hieronder en op de tarievenpagina.